Peygamberimizin Ramazan'ı nasıldı?

Efendimiz (s.a.v)¸ Ramazan heyecanını daha Receb ayı girer girmez yaşamaya başlar ve "Alahım! Receb'i ve Şa'ban'ı bize mübarek kıl ve bizi Ramazan'a ulaştır" diye dua ederdi.

Peygamber Efendimiz (s.a.v) kendisine hangi orucun efdal olduğu sorulunca¸ “Şa'ban ayında tutulan oruç” diye cevap vermiş ve “Ramazan'a ta'zim sebebiyle” diye eklemişti.

Ramazan ayı geldiğinde şöyle buyururdu: “Mübarek bir ay olan Ramazan ayı size geldi. Allah Teala bu ayın orucunu size farz kılmıştır. Bu ayda cennet kapıları açılır¸ cehennem kapıları kapatılır. Bu ayda şeytanlar bağlanır. Bu ayda bir gece vardır ki¸ bin aydan daha hayırlıdır. Bu gecenin hayrından her kim mahrum kılınmışsa¸ o kimse (her türlü hayır¸ saadet ve felahtan) mahrum kılınmış demektir.”

Bir diğer rivayette Efendimiz (s.a.v)'in Ramazan ayı girdiğinde şöyle buyurduğu nakledilmiştir: “Bereket ayı olan Ramazan size gelmiş bulunuyor. Allah Teala bu ayda sizi (rahmetiyle) örtüp kaplar. Üstünüze rahmet(ini) indirir; hatalarınızı affeder¸ siler. Bu ayda (yaptığınız) duaya icabet eder. Allah Teala bu ayda (hayır ve hasenatta¸. İnfak ve tasaddukta¸ ibadat-u taatte) yaptığınız yarışa bakar ve sizinle meleklerine karşı iftihar eder. Binaenaleyh (bu ayda) Allah Teala'ya hayır izhar edin. Bedbaht¸ bu ayda Allah Teala'nın rahmetunden mahrum kalan kişidir.”

Ramazan ayı geldiğinde¸ zaten her zaman ibadete¸ bilhassa namaza düşkün olan Efendimiz (s.a.v)¸ namazı daha da artırır¸ hayr-u hasenata¸ infak ve tasadduka olabildiğince ağırlık verirdi.

et-Taberânî¸ el-Mu'cemu'l-Evsat¸ IV¸ 189. Bu rivayet¸ senedindeki Zâide b. Ebi'r-Rukâd isimli ravi sebebiyle zayıftır. Bu ravi hakkında sert cerh ifadeleri mevcuttur. el-Heysemî¸ Mecma'u'z-Zevâid'de (III¸ 340) onun hakkında¸ “Aleyhinde konuşulmuştur. (Ancak) güvenilir olduğu da söylenmiştir” der.

Aynı rivayeti “Allahım! Receb'i ve Şa'ban'ı bize mübarek kıl. Ramazanı bize mübarek kıl” şeklinde Ahmed b. Hanbel de rivayet etmiştir. Onrun senedinde de aynı zat mevcuttur.

Tezkiretu'l-Mevdû'ât sahibi (813) bu rivayetin zaafına işaret ettikten sonra¸ genel kabul gören şu kanaate yer verir: “Amellerin faziletleri konusunda zayıf hadisle amel caizdir.”

İbn Ebî Şeybe¸ II¸ 346; et-Tahâvî¸ Şerhu Ma'âni'l-Âsâr¸ II¸ 83; Ebû Ya'l⸠VI¸ 154.

Efendimiz (s.a.v)'in¸ Ramazan orucu dışındaki en efdal orucun hangisi olduğu sorusuna “Muharrrem orucu” diye cevap verdiği de sahih rivayetlerle sabittir.

Bu durumda bu iki rivayet arasında bir çelişki bulunduğu görülmektedir. Ulema bu çelişkiye (tearuza) iki şekilde cevap vermiştir:

1. Ramazan orucundan sonraki en efedal orucun Muharrem orucu olduğunu bildiren rivayet sahihtir. Diğeri zayıf bulunmuştur. Zayıf rivayet sahih rivayet karşısında onunla muaraza edemez. Dolayısıyla bu iki rivayet arasında bir tearuz bulunduğunu söylemek isabetli değildir.

2. Şa'ban ayı orucunun Ramazan orucundan sonraki en faziletli oluç olduğunu bildiren rivayet¸ bunu¸ “Ramazara ta'zim”e bağlamaktadır. Dolayısıyla şöyle demek yanlış olmaz: Ramazana ta'zimen tutulan en faziletli oruç Şa'ban ayı orucudur. Müstakil olarak tutulan oruçlar içinde ise -tabii ki

Ramazan orucundan sonraki- en faziletli oruç Muharrem orucudur.

Bu ikinci tercih daha doğru görünmektedir. Vallahu a'lim.

En-Nesâî¸ “Sıyâm”¸ 4; Ahmed b. Hanbel¸ II¸ 230¸ 425…

Et-Taberânî¸ el-Mu'cemu'l-Kebîr¸ III¸ 344.

Dr.Ebubekir SİFİL

Tags: