İnsanoğlunun varoluş gayesi¸ yaratıcısı olan Allah’ı tanıması¸ varlığını ve birliğini tereddütsüz onaylaması¸ inanması ve O’na kulluk etmesidir. İşte bu gayeye kilitlenen insana “mü’min” diyoruz. Kur’an-ı Kerim’imiz böyle mü’minleri daha geniş sıfatlarıyla bize tanıtıyor ki bu ayetlerden bir kısmını mealen takdim edecek ve bu sıfatlara uygun birer Müslüman olmamızın anahtarlarını sunacağız.

Mü’minlerin özelliklerini anlatan ayetlerden bazısı Kur’an-ı Kerim’imizin hemen ikinci suresinin başındaki ayetleridir. Bu ayetlerde mü’minler şöyle anlatılıyor: “Onlar gayba inanırlar¸ namazı dosdoğru kılarlar¸ kendilerine rızık olarak verdiğimizden de Allah yolunda harcarlar. Onlar sana indirilene de¸ senden önce indirilenlere de iman ederler. Âhirete de kesin olarak inanırlar.” (Bakara Suresi¸ [2:3-5])

Kur’an’ın 23. suresi olan Mü’minun suresinde ise¸ kurtuluşa erecek olan insanların mü’minler olacağı ifade buyurulduktan sonra¸ onların ibadetlerine¸ ahlâkî davranışlarına¸ namus anlayışlarına¸ emanete riayetlerine ve verdiklere sözlere gösterdikleri bağlılıklarına vurgu yapılır ve şöyle buyurulur: “Mü’minler gerçekten kurutuluşa ermişlerdir. Onlar¸ namazlarında derin saygı içindedirler. Faydasız işlerden ve boş sözlerden yüz çevirirler. Zekatı verirler. İffetlerini korurlar. Emanetlerine ve verdikleri sözlere riayet ederler. Onlar¸ namazlarını kılmaya devam ederler.” (Mü’minun Suresi¸ [23:1-9])

Nur Suresi’nde mü’minlerin bir başka yönlerine işaret edilir. Onların gündelik hayatlarında¸ hayatlarını idame ettirmek için çalışırken¸ ticarî faaliyetlerini sürdürürken ve günlük meşguliyetlerinin arasında bile¸ Allah’ı anmaktan ve ibadetlerini yerine getirmekten geri durmadıkları anlatılır ve şöyle övülürler: “Onlar¸ ne ticaret ne de alış-verişin¸ kendilerini Allah’ı anmaktan¸ namaz kılmaktan ve zekat vermekten alıkoymadığı insanlardır. Onlar¸ kalplerin ve gözlerin dikilip kalacağı bir günden (âhiretten) korkarlar.” (Nur Suresi¸ [24:37])

Gerçek mü’minleri tarif eden ayet örneklerinden sunacağımız son ayetler ise¸ Furkân Sûresi’ndeki şu ayetlerdir. Bu ayetlerde mü’minlerin¸ temiz bir toplumun oluşmasında gayet önemli bir yer tutan prensiplere bağlılığı anlatılıyor; onların¸ ekonomik ve toplumsal hayatta sergiledikleri güzel davranışlara önemli vurgular yapılıyor. Şöyle ki: “Rahman’ın (has) kulları onlardır ki¸ yeryüzünde vakar ve tevazu ile yürürler. Kendini bilmez kimseler onlara laf attığında (incitmeksizin) ‘selâm!’ der (geçer)ler. Gecelerini Rablerine secde ederek ve kıyama durarak geçirirler. Ve şöyle derler: Ey Rabbimiz! Bizden cehennem azabını uzaklaştır¸ gerçekten onun azabı gelip geçici değil¸ devamlıdır. Orası cidden ne kötü bir yerleşme ve ikamet yeridir! Onlar¸ harcadıklarında ne israf ne de cimrilik ederler¸ ikisi arasında orta bir yol tutarlar. Yine onlar¸ Allah ile beraber başka bir ilaha kulluk etmeyen¸ haksız yere¸ Allah’ın haram kıldığı cana kıymayan ve zina etmeyen kimselerdir. Onlar¸ yalan şahitlik etmeyen¸ faydasız boş bir şeyle karşılaştıkları zaman¸ vakar ve hoşgörü ile geçip gidenlerdir. Onlar¸ kendilerine Rablerinin âyetleri hatırlatıldığı zaman¸ onlara karşı kör ve sağır davranmazlar.” (Furkan Suresi¸ [25:63-73])

Elbette mü’minlerin özelliklerini sayan ayetleri bir hutbe çerçevesine sığdırmak mümkün değil¸ sadece nümuneler sunmaya çalıştık. Bu ayetlerde çizilen portreye bile uygun düşen bir resmimiz olabilirse bu da bizim için yeterli olur kanaatındayız. Hutbemizi mü’minlerin bazı özelliklerini bize tarif buyuran Peygamberimiz Efendimiz (sas)’in şu mübarek sözlerini de naklederek bitirmek istiyor ve bu ayet ve hadislerde anlatılan mü’minlerden olmayı bize nasip etmesini Cenab-ı Hak’tan niyaz ediyoruz. Peygamber Efendimiz (sas) buyuruyor ki: “Müslüman¸ Müslüman’ın kardeşidir. Ona zulmetmez; onu tehlikeye atmaz.” (Buhârî¸ Mezâlim¸ 3; Müslim¸ Birr¸ 58.) “Mü’min’de şu iki haslet bulunmaz: Cimrilik ve kötü huy.” (Tirmizî¸ Birr¸ 41) “Müslüman¸ elinden ve dilinden Müslümanların emin olduğu kimsedir.” (Buhârî¸ İmân¸ 3; Müslim¸ İmân¸ 58.)